مفاهیم اساسی در ناسیونالیسم ایران
ماهنامه طرح نو دی ماه 1387
چکیده اجمالی ِ جستار:
◊به اعتباری می توان ادعا کرد که پیشینه ی ملت گرایی در ایران بسیار دیرینه تر از ناسیونالیسم اروپایی است.
◊ برخی تاریخچه ناسیونالیسم ایرانی را به میانه های دوره قاجار و اندیشه های سیاستمدارانی چون امیرکبیر و میرزا تقی خان و اندیشمندانی چون آخوندزاده و میرزا آقاخان کرمانی و طالبوف و... نسبت می دهند،ولی بی شک می توان رگه هایی از دلبستگی به میهن و ملت ،آگاهی ملی و سرنوشت ملی را در دوره های گذشته تاریخ ایران یافت.
◊ بالاترین مفهوم در مکتب ناسیونالیسم ،مفهوم حاکمیت ملی است.دولت ملی در این مکتب با ارزش ترین ایده آل است که هیچ چیز دیگر نمی تواند ورای آن باشد.حاکمیت و دولت مشروعیت خود را از ملت میگیرد.
◊ تظاهرات اندیشه ناسیونالیستی را در هر مقطعی با دو شاخصه مهم می توان شناخت:نخستین ویژگی مخالفت با فردپرستی و هنجارهای مبتنی بر آزدای مطلق افراد و دیگری پیدایش اندیشه ها و وضع قوانینی که موجودیت یک ملت را پاس بدارد.
◊اندیشه های هگل در مورد موجودیت و چیستی دولت منبع الهام فاشیسم شد.فاشیست ها با الهام از هگل موجودیت دولت را بالاتر از موجودیت همه طبقات می دانستند.در حالی که در مکتب ناسیونالیسم چنین چیزی به هیچ روی پذیرفتنی نیست.از همین منظر فاشیسم و راسیسم را باید شاخه های انحرافی از ناسیونالیسم به شمار آورد.

● پیش درآمد
● پیشینه ملت گرایی در ایران
● درون مایه ناسیونالیسم
● مفاهیم اساسی در ناسیونالیسم: ▪ حاکمیت ملی ،▪ خاک و ژئوپلوتیک،▪ خون و جمعیت
● ناسیونالیسم اجتماعی و ناسیونالیسم تاریخی
● گونه های ناسیونالیسم
● از میهن دوستی تا میهن پرستی
● رابطه دین و ملیت در ایران
● بهره سخن
دنباله ی جستار